for food security in Thailand and Laos
Rice Science Center 
พะเยา Rainbow Rice
ข้าวไรซ์เบอร์รี่ (Riceberry)
ข้าวไรซ์เบอร์รี่ เป็นข้าวเจ้าพันธุ์ใหม่ที่ได้รับการคัดเลือก และพัฒนาพันธุ์ขึ้นโดยการผสมข้ามพันธุ์ระหว่าง ข้าวเจ้าหอมนิล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (พันธุ์พ่อ) กับ ข้าวขาวดอกมะลิ 105 จากสถาบันวิจัยข้าว (พันธุ์แม่) โดยเริ่มผสมพันธุ์เมื่อ ปี พ.ศ. 2545 ณ ศูนย์วิทยาศาสตร์ข้าว มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน
เมื่อได้ลูกผสม F1 ปล่อยให้มีการผสมตัวเอง แล้วเก็บเมล็ด F2 มาปลูกต่อซึ่งมีจำนวนมากกว่า 10,000 ต้น ทำการคัดเลือกต้น F2 จากการสังเกตลักษณะทรงต้นที่ให้ผลผลิตดี, การติดเมล็ดดี, รูปร่างเมล็ดเรียวยาว จากนั้นประเมินคุณภาพเมล็ดโดยกระเทาะเมล็ดแล้วสังเกตความสม่ำเสมอ สังเกตความใส-ขุ่นของเมล็ด การแตกหักจากการสี แล้วจึงคัดเลือก F3 family เพื่อปลูกและคัดเลือกครอบครัวที่มีต้น ที่ให้ผลผลิตสูง ติดเมล็ดดี ขนาดเมล็ดใหญ่ ยาวเรียว, ไม่เป็นโรคไหม้คอรวง, เปลือกเมล็ดสะอาด, คัดเลือกสายพันธุ์ที่มีเมล็ดข้าวกล้อง
Production and Cultivation
The areas of Riceberry rice production are in the Northern and North-East of Thailand. During the months of August to December (wet season) is suitable for Riceberry planting. Table Agronomic characteristics, grain quality and cooking quality of Riceberry.
ลักษณะประจำพันธุ์ (Characteristics)
| ความสูง (Plant height) | 105 - 110 ซม. (cm) |
|---|---|
| อายุเก็บเกี่ยว (Day of maturity) | 130 วัน (Days) |
| ผลผลิต (Yield) | 300 - 500 กก/ไร่ (kg/rai) |
| % ข้าวกล้อง (Brown rice) | 76 % |
| % ข้าวเต็มเมล็ด (Head rice) | 50 % |
| อะไมโลส (Amylose) | 15.6 % |
| อุณหภูมิแป้งสุก (Gel Temperature) | < 70 องศาเซลเซียส (°C) |
| การไวต่อช่วงแสง | ไม่ไวต่อช่วงแสง |
ความยาวของเมล็ด (Grain Length)
| ข้าวเปลือก (Paddy rice) | 11 mm |
|---|---|
| ข้าวกล้อง (Brown rice) | 7.5 mm |
| ข้าวขัด (Polished rice) | 7.0 mm |
คุณค่าทางโภชนาการในข้าวกล้อง (Nutrition Properties)
คุณค่าทางโภชนาการ: ในรำข้าวไรซ์เบอร์รี่มีแอนโทไซยานิน (Anthocyanin) ในระดับความเข้มข้น 15.7 มก./100กรัม รำข้าวไรซ์เบอร์รี่ มีค่า ORAC ถึง 400 Trolox eq./g งานวิจัยล่าสุดพบว่าในรำข้าวไรซ์เบอร์รี่ มีสารออกฤทธิ์ต้านเซลล์มะเร็ง Lupeol และสารอื่นๆ ที่กำลังอยู่ในระหว่างการสกัด นับเป็นครั้งแรกที่มีรายงานการค้นพบ Lupeol ในข้าว ในส่วนของน้ำมันรำข้าวบีบเย็น เมื่อเทียบกับน้ำมันงาแบบหีบเย็น มี beta-carotene อยู่ถึง 23 µg/g และ lutein 14-15µg/g (ไม่มีในน้ำมันงา) พร้อมทั้ง gamma-oryzanol 135 µg/g โดยมีค่า ORAC อยู่ที่ 215 µmol Trolox/g
จากการทดสอบคุณสมบัติของสารสกัดจากรำข้าวไรซ์เบอร์รี่ ในการต่อต้านเซลล์มะเร็ง 3 ชนิด คือเซลล์มะเร็งลำไส้ใหญ่ (Caco-2) เซลล์มะเร็งเต้านม (MCF-7) และเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาว (HL-60) พบว่า สารสกัด ทั้งชนิดไม่สกัดน้ำมันออก (DCM fraction) และชนิดที่สกัดน้ำมันออกไปบ้าง (MeOH fraction) ให้ผลยับยั้งเซลล์มะเร็งทั้ง 3 ชนิดได้อย่างมีนัยสำคัญ ข้อมูลดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า รำข้าวไรซ์เบอร์รี่เป็นแหล่งของสารออกฤทธิ์ต้านมะเร็ง
Riceberry is enriched with both water soluble, mainly anthocyanin and lipid soluble antioxidants, such as carotenoid, gamma oryzanol, and vitamin E. All nutritive properties of Riceberry are contained in its rice bran... In clinical studies at Ramathibodi Hospital, Riceberry whole-grain rice has a "medium" glycemic index (GI=62).
ตารางคุณสมบัติทางโภชนาการ (Nutrition Facts)
| ธาตุเหล็ก (Iron) | 13-18 mg/kg |
|---|---|
| ธาตุสังกะสี (Zinc) | 31.9 mg/kg |
| โอเมกา 3 (Omega 3) | 25.51 mg/100g |
| วิตามิน อี (Vitamin E) | 678 ug/100g |
| โฟเลต (Folate) | 48.1 ug/100g |
| เบต้าแคโรทีน (Beta Carotene) | 63 ug/100g |
|---|---|
| โพลีฟีนอล (Polyphenol) | 113.5 mg/100g |
| แทนนิน (Tannin) | 89.33 mg/100g |
| แกมมาโอไรซานอล (Gamma Oryzanol) | 462 ug/g |
สารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidant)
| ชนิดละลายในน้ำ (Water-soluble) | 47.5 mg ascorbic acid equivalent/100g |
|---|---|
| ชนิดละลายในน้ำมัน (Oil-soluble) | 33.4 mg trolox equivalent/100 g |
สิทธิบัตร (Patent)
พันธุ์ข้าวไรซ์เบอร์รี่ได้ผ่านการจดทะเบียนเป็นพันธุ์พืชใหม่แล้ว (Riceberry rice was certified Plant varieties protection (PVP) by the Plant varieties protection division, Thailand.)
เครื่องหมายการค้า (Trademark)
ข้าวไรซ์เบอร์รี่ได้ผ่านการจดทะเบียนเครื่องหมายการค้า กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ และต่างประเทศ
วิธีการปลูกข้าวไรซ์เบอร์รี่ (Cultivation)
อ้างอิง (References)
- ข้าวไรซ์เบอร์รี่ Riceberry - Rice Gene Discovery & Rice Science Center (RGD&RSC). Kasetsart University.
- อภิชาติ วรรณวิจิตร, พรรัตน์สินชัยพานิช, สุกัญญา วงศ์พรชัย, รัชนี คงคาฉุยฉาย และคณะ. (2551). รายงานการวิจัย โครงการบูรณาการเทคโนโลยีชีวภาพในการสร้างพันธุ์ข้าวเพื่อเพิ่มมูลค่าและคุณค่าสูง. วช.
- รัชนี คงคาฉุยฉายและคณะ. (2553). การศึกษาคุณค่าทางโภชนาการเบื้องต้น และการประเมินความเป็นประโยชน์ของธาตุเหล็กจากข้าวในระดับเซลล์. วช.
- Leardkamolkarn V, et al. 2011. "Chemopreventive properties of the bran extracted from a newly-developed Thai rice: The Riceberry". Food Chemistry. 125 (3): 978-985.
- ศรีวัฒนา ทรงจิตสมบูรณ์ และคณะ. (2548). ดัชนีน้ำตาลในข้าวโภชนาการสูง. วช.
- Prangthip, P., et al. 2013. "Amelioration of hyperglycemia... by riceberry supplement". Journal of Functional Foods. 5 (1):195-203.
- Kongkachuichai, R., et al. 2013. "Effect of Riceberry oil supplementation...". International Food Research Journal. 20 (2): 873-882.
- Wassanan Pannangroung, et al. 2011. "Purple Riceberry is neuroprotective and enhances cognition...". Medical Food 14:688-94.
